AI-Xperience

Ontdek wat AI is, wat je ermee kunt en wat jij ervan vindt

AI-Xperience is een driedelig onderwijsprogramma waarin leerlingen kennismaken met kunstmatige intelligentie (AI), zelf ervaren hoe AI werkt en nadenken over de invloed van AI op hun eigen leven en de samenleving. Leerlingen ontdekken dat AI meer is dan alleen slimme apps of chatbots: het is een technologie die steeds vaker keuzes beïnvloedt, informatie geeft en creativiteit ondersteunt.

In het programma leren leerlingen op een praktische en begrijpelijke manier wat AI is, hoe het leert van data en waarom het soms fouten maakt. Door actief te experimenteren met AI-tools ontwikkelen zij kritisch denkvermogen, creativiteit en mediawijsheid. Daarnaast worden leerlingen gestimuleerd om bewust en verantwoordelijk om te gaan met AI, zowel op school als daarbuiten.

AI-Xperience sluit aan bij de belevingswereld van vmbo-leerlingen en legt de nadruk op doen, ervaren en reflecteren. Het programma bereidt leerlingen voor op een toekomst waarin AI een steeds grotere rol speelt, zonder dat technische voorkennis nodig is.

Les 1:

Kennismaken met kunstmatige intelligentie

Kunstmatige intelligentie (AI) klinkt misschien ingewikkeld, maar je komt het elke dag tegen. Denk aan TikTok-video’s, Snapchat-filters of apps die je helpen met schoolwerk. In deze les ontdek je wat AI eigenlijk is, waar je het al gebruikt en waarom mensen er verschillend over denken. Je leert dat AI handig kan zijn, maar ook dat het niet altijd slim of eerlijk is. Zo leg je een goede basis om later zelf met AI aan de slag te gaan.

Lesinformatie

Duur: 50 minuten

Doelgroep: vmbo-onderbouw (leerjaar 1-2)

Thema: Wat is AI en wat betekent het voor mij?

Lesdoelen

Na deze les kan de leerling:

  • Uitleggen wat kunstmatige intelligentie is (in eigen woorden).
  • Voorbeelden van AI in het dagelijks leven herkennen.
  • Benoemen dat AI kansen én risico’s heeft.

Benodigdheden

Wat heb je nodig voor de les?

  • Digibord/scherm
  • Introductievideo AI
  • Video: verschillende perspectieven op AI
  • Stellingkaarten (per groepje)
  • Timer / aftelklok
  • Reflectieformulier (papier of digitaal)

Lesplan

Start – Introductie (5 minuten)

De docent laat de introductievideo over AI zien. Doel is interesse wekken, niet alles uitleggen.

Docent zegt bijvoorbeeld: “Je gaat vandaag ontdekken wat AI is, waar je het al tegenkomt en waarom mensen er verschillend over denken.”

Instructie – Wat is AI? (10 minuten)

De docent laat de video met verschillende perspectieven op AI zien.
 
Na de video stelt de docent klassikaal vragen:
– Waar zie jij AI terug?
– Wat vond je slim aan AI?
– Wat vond je misschien spannend of raar?

De docent benadrukt:
– AI is door mensen gemaakt.
– AI leert van voorbeelden.
– AI kan fouten maken.

Actieve verwerking – Stellingen (20 minuten)

Leerlingen werken in groepjes van 3-4. Elk groepje krijgt een stapel stellingkaarten.

Werkwijze:
1. Lees de stelling.
2. Overleg: eens/oneens/twijfel.
3. Bedenk samen een argument.
 
De docent loopt rond en stelt verdiepende vragen.

Afsluiting – Reflectie (15 minuten)

Leerlingen vullen het reflectieformulier in. Voorbeelden van vragen:
– Wat wist je nog niet over AI?
– Waar gebruik jij AI al?
– Wat wil je hierna nog leren over AI?

De docent sluit af met:
“Volgende les ga je zelf met AI aan de slag.”

Les 2:

AI in actie

In deze les ga je zelf ervaren hoe kunstmatige intelligentie werkt. Je ontdekt hoe AI leert van voorbeelden en hoe het wordt gebruikt om teksten en afbeeldingen te maken. Door zelf met AI-tools te werken, merk je dat AI niet alles perfect doet en soms fouten maakt. Je leert kritisch kijken naar wat AI maakt en nadenken over wanneer je AI wel en niet kunt gebruiken.

Lesinformatie

Duur: 50 minuten

Doelgroep: vmbo-onderbouw (leerjaar 1-2)

Thema: Zelf ervaren hoe AI werkt

Lesdoelen

Na deze les kan de leerling:

  • Een eenvoudige AI-tool gebruiken.
  • Uitleggen hoe AI leert van voorbeelden.
  • Kritisch kijken naar AI-uitkomsten

Benodigdheden

Wat heb je nodig voor de les?

  • Computers/laptop
  • Stappenplan Teachable Machine
  • Afbeeldingen voor beeldanalyse
  • Instructiekaart Canva AI
  • Scenario-kaarten AI
  • Timer

Lesplan

Start – Terugblik (5 minuten)

Korte terugblik:
– Wat was AI ook alweer?
– Waar kan AI goed in zijn?
– Waar gaat het soms mis?

Instructie – Hoe leert AI? (10 minuten)

De docent demonstreert kort:
– Teachable Machine;
– of Canva AI (afhankelijk van keuze).

De docent legt met een eenvoudig voorbeeld uit:
“AI leert door heel veel voorbeelden te bekijken en patronen te herkennen.”

Actieve verwerking – Ervaren (25 minuten)

Leerlingen werken in groepjes en doen één of meerdere opdrachten:

Optie A – Teachable Machine
1. Train een simpel model.
2. Test of het goed werkt.
3. Bespreek fouten.

Optie B – Beeldanalyse
1. Bekijk gemanipuleerde AI-afbeeldingen.
2. Zoek fouten (schaduwen, vingers, details).

Optie C – Canva AI
1. Genereer een afbeelding met een prompt.
2. Vergelijk verschillende resultaten.

Afsluiting – Scenario's (10 minuten)

Leerlingen krijgen scenario-kaarten, zoals:
– AI die huiswerk maakt.
– AI die mensen beoordeelt.

Klassikale nabespreking:
– Is dit handig?
– Is dit eerlijk?
– Wie is verantwoordelijk?

Les 3:

Reflecteren op AI

Nu je weet wat kunstmatige intelligentie is en hoe het werkt, is het tijd om na te denken over jouw mening. In deze les kijk je naar de invloed van AI op school, werk en de toekomst. Je denkt na over wat jij een goede en eerlijke manier van AI-gebruik vindt. Zo leer je bewuste keuzes maken over hoe jij AI gebruikt in jouw eigen leven.

Lesinformatie

Duur: 50 minuten

Doelgroep: vmbo-onderbouw (leerjaar 1-2)

Thema: Wat vind ik van AI?

Lesdoelen

Na deze les kan de leerling:

  • Een eigen mening over AI formuleren.
  • Voor- en nadelen van AI benoemen.
  • Reflecteren op eerlijk gebruik van AI.

Benodigdheden

Wat heb je nodig voor de les?

  • Lesbrief reflectie-opdracht
  • Creatieve materialen of digitale tools
  • Voorbeelden (beeld/tekst)

Lesplan

Start – Stelling (5 minuten)

De docent start met de stelling:
“AI gebruiken voor school is valsspelen.”

Leerlingen reageren door hand opsteken of korte discussie.

Instructie – Reflectie-opdracht (10 minuten)

De docent legt de opdracht uit. Leerlingen kiezen één vorm:

• Poster: AI in mijn toekomst
• Verhaal of tekst met AI als hulpmiddel
• Afbeelding met AI + eigen uitleg

Belangrijk:
– AI mag helpen.
– Leerling blijft verantwoordelijk.

Zelfstandig werken (25 minuten)

Leerlingen werken individueel of in duo’s.

De docent begeleidt en stelt vragen:
– Waarom heb je dit zo gedaan?
– Wat heeft AI voor jou gedaan?
– Wat deed jij zelf?

Afsluiting – Terugblik (10 minuten)

Leerlingen beantwoorden mondeling of schriftelijk:
– Wat heb je geleerd over AI?
– Zou jij AI anders gebruiken dan voorheen?

De docent sluit af met:
“AI is een hulpmiddel. Jij bepaalt hoe je het gebruikt.”